حقايقى افاده فرمود آن هم با استدعاى متعدد زدنى بيانا كميل . اين حديث عرشى ولوى علوى را سيد حيدر آملى قدس سره در جامع الاسرار قاضى نورالله شهيد نورالله وجهه در اول مج‌لس ششم مجالس المؤمنين ، و شيخ بهائى قده در كشكول ، و شيخ عبدالرزاق لاهيجى در شرح گلشن راز و خوانسارى قدس سره در روضات الجنات ، و محدث قمى قدس سره در سفينة البحار نقل كرده اند و بسيارى از اساطين علم قديما و حديثا آن را شرح كرده اند . و از آن جمله است سؤال همام بن شريح از حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام در اوصاف متقين كه امام در ابتدا در جوابش تثاقل ورزيد و سپس جوابى كوتاه ادا فرمود ، ولى همام قرار نگرفت و بدان قانع نشد ، حتى امام را سوگند داد كه امام در جوابش چنان خطبه غراء را كه در نهج البلاغه مذكور است « 1 » در وصف متقين ايراد فرموده است : روى ان صاحبالامير المؤمنين عليه السلام يقال له همام كان رجلا عابد افقال له يا اميرالمؤمنين صف لى المتقين حتى كأنى انظر اليهم فتثاقل عليه السلام عن جوابه ثم قال عليه السلام : يا همام اتق الله و احسن فان الله مع الذين اتقوا والذين هم محسنون ، فلم يقنع همام بذلك القول حتى عزم عليه الخ . و تقريبا از آن جمله است اين حديث : در معانى الاخبار صدوق قدس سره در تفسير آيه شريف ن وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ كه در

--> ( 1 ) خطبه 191 .